RSS
 

Archive for July, 2010

Yapıcı Tasarım Deseni (Builder Design Pattern)

31 Jul

Tasarım desenleri hakkında giriş mahiyetindeki yazıma buradan ulaşabilirsiniz. Bu tasarım desenlerinden yaratım desenleri grubundaki ikinci desen yapıcı tasarım desenidir (Builder Design Pattern).

Yapıcı tasarım deseni, nesnelerin yapıcı metotlarını soyutlamak suretiyle gerçekleştirilmilerin farklı şekilde vekalet edilmesine sağlar. Peki bu nasıl olmaktadır, bunu bir örnekle pekiştirelim. Örneğin kahve yapıyorsunuz, kahve bildiğiniz gibi her ülkede farklı yapılır. Türkiye’de kahve küçük fincanda, genellikle şekerli olurken,- Brezilyadaki kahve aynı şekilde servis edilmez. Daha sonra yazılarımda göreceğiniz gibi Yapıcı tasarım modeli fabrika tasarım modeline benzer. Hatta soyut fabrika tasarım modeli ile de aynı şekilde yapabilirsiniz. Ancak bazı farklar vardır. Mesela yapıcı tasarım modelinde product dediğimiz nesnelerimiz soyut olmaz, bu nesnelerin farklı olmasını soyutlanmış yapıcı nesneler sağlar.
Continue reading “Yapıcı Tasarım Deseni (Builder Design Pattern)” »

 
1 Comment

Posted in Genel

 

Soyut Fabrika Tasarım Deseni (Abstract Factory)

31 Jul

Tasarım desenleri hakkında giriş mahiyetindeki yazıma buradan ulaşabilirsiniz. Bu tasarım desenlerinden ilki olan soyut fabrika tasarım deseni (Abstract Factory) bu yazımızda genel olarak göreceğiz.

Soyut fabrika tasarım deseninin amacı, farklı ürün ailelerin için uygulanması söz konusu olduğu durumlarda tercih edilir. Mesela yazdığınız uygulamanın hem macos hem de windows platformunda çalışması sözkonusu olduğu durumlarda UI nasıl oluşması gerektiğini soyutlandırarak daha hızlı adapte edebileceğiniz bir yapı geliştirebilirsiniz.

Şekilde de görebileceğiniz gibi Application, hangi platformda çalıştığını bilmez, Application sadece GUIFactory arayüzünden uygulanmış bir nesne geelcektir. Burada hem macos için hem de windows için birer tane factory ve birer tane de Button nesneleri geliştirmeniz gerekir ancak asıl Application nesneniz işletim sistemine göre dallanmayacak ve daha sade bir yapıda olacaktır.

Bunu başka bir örnekle pekiştirelim. Diyelim ki kullanıcıların adres bilgilerini tutmakta için bir sınıfınız var. Farkettiniz ki Türkiye için ülke kodu “tr_TR” kullanmanız gerekirken, ABD için “us_US” kullanmanız gerekiyor. Bunu nasıl tutardınız? Hangi koşulda Türkiye için, hangi koşulda ABD için sonuc dönmeniz gerekiyor? Bunu çözmeniz için nesneye yapıcı metoduna parametre göndrerek yapabilirsiniz.
Continue reading “Soyut Fabrika Tasarım Deseni (Abstract Factory)” »

 
1 Comment

Posted in Genel

 

Tasarım Desenleri (Design Pattern)

31 Jul

Yazılım geliştirmse süreciyle uğraşıyorsanız, özellikle nesneye dayalı programlama (Object Oriented Programming)- ile uğraşıyorsanız mutlaka görmüşsünüzdür. Peki tam olarak nedir tasarım desenleri?

Tasarım desenleri (Design Patterns), bir yazılımın değişik durumlarda nasıl davranabileceğine ışık tutan şablondur. Herhangi bir programa dili bağımlı değildir. Projenizde oluşabilecek durumlar karşısında nasıl bir çözüm bulmanız gerektiği konusunda size ışık tutar. Özellikle daha önce sizin karşılaştığınız sorunların benzerleri için geliştirildiğinden size yardımcı olacaktır. Geliştirdiğiniz uygulama nasıl bir yapıda olduğu, ileride yeni özelliklerin eklenebileceği, farklı platformlarda çalışabilmesi… gibi yeni gelecek özelliklere çok hızlı adapte olabilmek için size bazı şablonlar sunar. Bu sayede, tüm uygulamayı yeniden yazmanız gerek kalmaz.

Örneğin, Scala programlama dili için kullanılacak bir IDE yazıyorsunuz, yazdığınız IDE nin şu an sadece linux ortamı için düşündünüz; ama çok fazla istek oldu ve bu uygulamanızı hem MACOS hem de windows platformunda implemente etmek durumunda kalırsanız, ne kadar kod yazmanız gerekiyor? Yoksa tüm uygulamayı sıfırdan yazmanız ( hatta 3 farklı proje olarak) mı gerekecek?

İşte bu ve buna benzer sorunları çözebilmeniz için, tasarım desenleri size bazı şablonlar sunar. Bu şablonlardan hangisinin sizin ihtiyacınıza göre olduğuna sizin karar vermeniz gerekecek.

Genel olarak tasarım modelleri 3 kategoride değerlendirilir:

Yaratım Desenleri:

Yapısal Desenler:

  • Uyumlayıcı(Adapter)
  • Köprü (Bridge)
  • Bileşik(Composite)
  • Dekoratör (Decorator)
  • Vitrin(Facade)
  • Sineksiklet(Flyweight)
  • Vekil(Proxy)

Davranış Desenleri:

  • Sorumluluk Zinciri (Chain of Responsibility)
  • Komut(Command)
  • Yorumlayıcı(Interpreter)
  • Yineleyeyici(Iterator)
  • Arabulucu(Mediator)
  • Yadigar(Memenoto)
  • Gözlemci(Observe)
  • Durum(State)
  • Strateji (Strategy)
  • Kalıp Yordamı (Template method)
  • Ziyaretçi(Visitor)

Bu desenleri sırasıyla yazılarımda anlatacağım.

Tasarım desenleri hakkındaki örnek uygulamaları http://github.com/rayyildiz/DesignPatterns adresinden ulaşabilirsiniz.

 
1 Comment

Posted in Genel

 

JDK6 da Dependency Injection (ServiceLoader)

12 Jul

DI ne olduğuna dair bir yazıyı buradan ulaşabilirsiniz. JDK6 da ise ServiceLoader gelmektedir. ServiceLoader sayesinde bir nevi DI sağlamış olmaktayız. Bunun nasıl yapacağımızı bir örnekle gösterelim.

Uygulamanın örnek test kodlarını github üzerinden bulabilmeniz mümkündür.

Bu örneği yapabilmek için 3 tane proje oluşturalım. Bu 3 proje ve açıklaması şu şekildedir:

UserAuth : Arayüzün yer aldığı proje.IUserAuthService diye bir arayüz yer almakta ve bu arayüz login diye bir metot tanımı içermektedir.

UserAuthImpl: Uygulamanın gerçekleştirildiği sınıf yer alır.

UserAuthTest: Main sınıfının yer aldığı örnek uygulamadır.

Arayüzün yer aldığı UserAuth projesinde farklı olarak META-INF/services klasörü- ve bu klasör içinde com.rayyildiz.userauth.IUserAuthService dosyası yer almaktadır. Bu dosya içine bakarsanız sadece bir satır yer almaktadır.

com.rayyildiz.userauth.impl.UserAuthService

ServiceLoader bu dosyalara bakarak hangi implemantosyunu yüklemesi gerektiğini anlar. UserAuth.jar implementasyonun yer aldığı UserAuthImpl.jar referans olarak bilmez. SericeLoader load sırasında bu implementasyonu arayacaktır.

Burada asıl önemli test projemize bakalım:

 

 

 

 

package com.rayyildiz.userauth;

import java.util.Iterator;
import java.util.ServiceLoader;

public class Main {
  public static void main(String[] args) {
    ServiceLoader<IUserAuthService> serviceLoader = ServiceLoader.load(IUserAuthService.class);
    Iterator<IUserAuthService> iterator = serviceLoader.iterator();-
    while(iterator!= null && iterator.hasNext()){
      IUserAuthService userAuthService = iterator.next();
      boolean login = userAuthService.login("demo", "password");
      System.out.println("Login for username: demo and password:password is " + login);
   }
}

Gördüğünüz gibi test uygulaması implementasyon nesnesini görmez. ServiceLoader META-INF/services içinde yer alan dosyalara bakarak implementasyon nesnelerini örnek projenin olduğu klasörde ve CLASSPATH de arar.

 
No Comments

Posted in Yazılım Geliştirme